Kotia mbongo ezali nini?

Bato mingi bakanisaka ete kotia mbongo ezali kaka mpo na bato ya bomengo. Yango ezali solo te. Kotia mbongo ezali nde moko ya ba nzela ya ntina oyo bato bakómaka na bomengo na esika ya liboso.

Bongo ezali nini?

Kotia mbongo elingi koloba kozwa mbongo oyo osengeli na yango sikoyo te mpe kotia yango esika ekoki kokola. Na esika ya kotika yango evanda na compte na yo ya banki esalaka eloko moko te, otiaka yango na mosala — mpe na ntango, esalaka mbongo mosusu mpo na yo.

---

Mpo na nini likambo oyo ezali na ntina?

Tala mokakatano ya kobatela mbongo na cash: ebungisaka valeur na yango malembe-malembe.

Mbula na mbula, ba prix ematalaka moke. Yango ebengamaka inflation. Café oyo ezali koûter €3 lelo ekoki koûter €3.50 na mbula mwa. Mbongo na yo ekitaki te — kasi esombaka biloko mike.

Na Europe, inflation officielle ezalaka na nse ya 2–3% na mbula. Ntango mosusu koleka (lokola na 2022–2023, ntango ba prix emataki nokinoki).

Kasi likambo oyo bato mingi bayebaka te: perte ya solo eleki monene koleka 2–3%.

Ba gouvernements ya mokili mobimba bazali kobimisa mbongo mingi mpenza na ba décennies oyo eleki. Ntango mbongo mingi ekɔtaka na système, biloko nyonso oyo etalamaka na mbongo yango — bandako, actions, wolo, ata Bitcoin — emataka na prix. Te mpo biloko yango ekómá malamu, kasi mpo mbongo ekómá ya faiblesse.

Ntango omesuká cash na yo na biloko ya solo lokola propriété to actions, mbongo na yo ezali kobungisa mbala ya 8% ya pouvoir d'achat na yango na mbula. Yango ezali kaka inflation te — yango ezali débasement.

Yango wana soki mbongo na yo evandi kaka na compte épargne oyo ezali kobota eloko moke mpenza, ezali kaka kokita malembe te — ezali kobebisama mbula na mbula.

Kotia mbongo nde ezali ndenge ozalaka liboso. Olongolaka mbongo na yo na cash (oyo ebungisaka valeur) mpe otiaka na biloko (oyo ezwaka valeur).

---

Ndenge bomengo etongamaka mpenza

Kotia mbongo ezali te kosala pari moko ya monene mpe kokóma mozwi na butu moko. Yango ezali jeu ya makaya.

Kotia mbongo ya solo ezali ennuyeux. Ezali kotia moke sanza na sanza mpe kotika ntango esala mosala ya monene.

Montant ya mike ya sanza na sanza ekoki komonana lokola eloko te na ebandeli. Kasi na mbula mpe ba décennies, likambo moko ya kokamwa esalemaka: mbongo na yo ebandaka kosala mbongo yango moko. Mpe nsima mbongo yango esalaka mbongo mosusu.

Yango ebengamaka intérêt composé — mpe ezali likanisi ya makasi koleka na mokanda oyo mobimba.