Kisim 2
Neye Yatirim Yapmaliyiz?
Bolum 6
Hisse Senedi Nedir?
Bir hisse senedi, bir sirketin kucuk bir parcasidir. Bir hisse senedi satin aldiginida, o isletmenin kucuk bir parcasina sahip olursun.
Bir sirketi pizza gibi dusun:
- Pizzanin tamami sirkettir
- Her dilim bir hisse senedidir
Sirket iyi giderse, dilimin daha degerli olur. Sirket zorlanirsa, dilimin daha az deger eder.
Borsa
Borsa, bu dilimlerin alindigi ve satildigi yerdir.
Her gun milyonlarca insan haberlere, beklentilere ve duygulara gore hisse senetleri alir ve satar. Bu yuzden fiyatlar surekli zipllar. Kisa vadede piyasa gurultulu ve tahmin edilemezdir.
Zaten bildgin hisse senetleri
Hisse senetleri soyut bir finansal sey degil. Her gun kullandigin gercek sirketleri temsil ederler:
Apple, Amazon, Microsoft, Coca-Cola, McDonald's, Nike, Google...
Apple'dan bir hisse senedi satin aldiginida, kelimenin tam anlamiyla Apple'in kucuk bir parcasina sahip olursun. Apple cok para kazanirsa, parcann degeri artar.
Hisse senedi turleri
Tum hisse senetleri ayni sekilde davranmaz:
Teknoloji hisseleri — Apple veya Microsoft gibi teknoloji ureten sirketler. Hizla buyuyebilirler ama fiyatlari genellikle cok oynar.
Buyume hisseleri — Tesla veya Amazon (ilk gunlerinde) gibi hizla buyumeye odaklanan sirketler. Yuksek potansiyel ama ayni zamanda yuksek risk.
Istikrarli hisseler — Coca-Cola veya Nestlé gibi eski sirketler. Yavas buyurler ama daha tahmin edilebilirdirler. Genellikle temettuu oderler — yatirimcilara kucuk nakit odemeler.
Neden bireysel hisse secmek zor
Sorun su: kimse gelecegi bilmiyor.
Harika sirketler bile zorlanabilir. Ve dogru sektoru secsen bile yanlis sirketi secebilirsin.
Ornek: yapay zeka kazananini secmek
Yapay zekanin cok buyuk olacagini biliyorsun. Kazanani secmeye calisiyorsun:
- Nvidia — yapay zeka cipleri yapior
- Microsoft — yapay zeka yazilimi yapiyor
- Google — yapay zeka araclari yapiyor
- Tesla — yapay zeka robotlari yapiyor
Ama 10 yil sonra kim hala kazaniyor olacak? Kim olumcul bir hata yapacak? Nereden birdenbire yeni bir sirket cikabilir?
Uzmanlar bile bunu surekli yanlis yapiiyor. Bu yuzden tek bir hisse secmek tum parani bir ata koymak gibidir.
Onemli cikarim
Hisse senetleri gercek sirketlerin parcalaridir. Borsa, islem gordugu yerdir. Fiyatlar tahmin edilmesi zor ve duygular bunu daha da zorlastirir. Bu yuzden cogu akilli yatirimci kazananlari secmeye calismaz. Bunun yerine bircok sirketi ayni anda alirlar — ETF denen bir sey kullanarak.